ABA (Applied Behavior Analysis ) چیست ؟ ABA یا تحلیل کاربردی رفتار شامل سه تا کلمه هست . اپلاید -بیهویر – انالیسیس .
اپلاید به معنی کاربردی هست. تحقیقات توی حیطه روانشناسی یا بنیادی هست یا کاربردی . تحقیقات بنیادی یعنی میاد روی همه رفتارها تحقیقات انجام میده و حیطه کاریش همه رفتارها هست ولی کاربردی فقط رفتارهای اجتماعی رو میاد تحت پوشش قرار میده .پس این کلمه کاربردی توی ABA یعنی رفتارهای اجتماعی .
بیهویر یعنی رفتار . خوب قراره رفتارهای اجتماعی مورد تجزیه و تحلیل قرار داده بشه . پس بیهویر به معنی رفتار هست . پس اون چیزی که قراره مورد تحقیق و پژوهش قرار بگیره بحث رفتاری هست .
کلمه سوم انالیسیس یعنی تحلیل .
خب ببینید ما قراره یکسری اطلاعاتی رو جمع آوری کنیم ، یکسری رفتارهایی مشاهده بشه ، یکسری اطلاعاتی جمع آوری بشه ، اون اطلاعات تجزیه ، تحلیل و ترجمه بشه و در نهایت یک نتیجه از اون رفتارها گرفته بشه .
پس تحلیل کاربردی رفتار یعنی یک روشهایی برای مشاهده و ثبت رفتارهای اجتماعی . تحلیل کاربردی رفتار یعنی استفاده از اصول یادگیری رفتار و تغییر رفتار توی اینکه بخوام یک رفتاری رو آموزش بدیم ، اینکه یک رفتار به هنجار رو تقویت کنیم. رفتار وجود داره و به هنجار و مناسب هست رو تقویت کنیم . یک رفتار نابهنجار رو تضعیف و خاموش کنیم .
خب وقتی این اتفاقات بیفته یک رفتار جدید رو آموزش بدیم . یک رفتار مناسبی رو تقویت کنیم و یک رفتار نامناسب رو تضعیف کنیم.
نتیجهاش میشه که کودک همکاری بهتری داره ، این همکاری بهتر منجر به یادگیری بیشتر میشه و یادگیری بیشتر منجر به عملکرد و رفتار نرمالتر میشه . توی کودک پس با ABA ما یکسری رفتارهای انتخاب میکنیم ، مشاهده میکنیم ، ثبت میکنیم ، تجزیه و تحلیل میکنیم ، نتیجه گیری میکنیم و میایم با یک سری از اصول یادگیری رفتار یا یک رفتاری رو تقویت میکنیم (یک رفتار مناسب) ، یک رفتار نامناسب رو تضعیف یا حذف یا خاموش میکنیم یا یک رفتار جدید رو آموزش میدیم.
خب حالا یه سوال میتونه این باشه که از ABA میتونیم توی یادگیری چه رفتارهایی استفاده کنیم ؟ یا ABA توی یادگیری چه رفتارهایی میتونه کمک کننده باشه ؟
ببینید ارتباط غیر کلامی خودش رفتاره ، اینکه کودک تماس چشمی خوبی به دست بیاره ، اینکه کودک اشاره بکنه ، اینکه کودک تقلید خوبی به دست بیاره ، اینکه کودک توجه اشتراکی خوبی به دست بیاره ، میشه رفتارهای غیر کلامی . یک حیطهای هست که میشه باABA با استفاده از اصول یادگیری رفتار ، این رفتارها رو که رفتارهای مناسبی هست رو آموزش داد یا تقویت کرد.
یکسری رفتارهای دیگه : رفتارهای کلامی : اینکه کودک بتونه آوازسازی خوبی داشته باشه بتونه هجا بگه ، بتونه کلمه بگه ، بتونه جمله بگه ، بتونه گزارش بده . رفتارهای کلامی هم چون رفتارهای مناسبی هست میشه از اصول یادگیری رفتار واسه تقویت این رفتارهای کلامی هم استفاده کرد .
حرکات درشت خودش یک نوع رفتار هست . حرکات درست مثل جفت پا پریدن ، لی لی کردن ، گرفتن توپ ، پرتاب توپ ، شوت کردن توپ ، دوچرخه سواری اینا حرکات درشت هستن که رفتار هست و چون رفتارهای مناسب و به هنجار هستن میشه از اصول یادگیری رفتار واسه تقویت این حرکات استفاده کرد.
